الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
285
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
آيه بعد اشاره به دومين اعجاز موسى كه جنبه اميد و بشارت دارد كرده ، مىفرمايد : « موسى دست خود را از گريبان خارج كرد ، ناگهان سفيد و درخشنده در برابر بينندگان بود » ( * ( وَنَزَعَ يَدَه فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ ) * ) . « نزع » در اصل به معنى برگرفتن چيزى از مكانى است كه در آن قرار گرفته ، مثلا برگرفتن عبا از دوش و لباس از تن در لغت عرب ، از آن تعبير به نزع مىشود ، و همچنين جدا شدن روح از تن را نيز نزع مىگويند و به همين مناسبت گاهى به معنى « خارج كردن » نيز آمده است ، كه در آيه مورد بحث به همين معنى است . گرچه در آيه سخنى از محل خارج ساختن دست ، به ميان نيامده است ، ولى از آيه 32 سوره قصص ( اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ ) استفاده مىشود كه موسى دست را در گريبان مىكرد و سپس خارج مىساخت ، سفيدى و درخشندگى خاصى داشت ، سپس به حالت نخستين بازمىگشت . در پاره اى از روايات و تفاسير مىخوانيم كه دست موسى علاوه بر سفيدى در اين حالت به شدت مىدرخشيد ، ولى آيات قرآن از اين موضوع ساكت است ، اگر چه منافات با آن ندارد . و همانطور كه گفتيم اين موضوع و معجزه سابق درباره عصا ، مسلما جنبه طبيعى و عادى ندارد بلكه در رديف خارق عادات پيامبران است كه بدون دخالت يك نيروى ما وراء طبيعى امكانپذير نيست . و نيز همانطور كه اشاره شد ، موسى با نشان دادن اين معجزه مىخواهد اين حقيقت را روشن سازد كه تنها برنامه من جنبه ارعاب و تهديد ندارد ، بلكه ارعاب و تهديد براى مخالفان است و تشويق و اصلاح و سازندگى و نورانيت براى مؤمنان .